W powiastce filozoficznej Denisa Diderota Kubus Fatalista wdruje ze swoim panem, prowadzc po drodze niekoczce si rozmowy czasem zabawne, czasem przewrotne, które buduj obraz ich swiata. Kubus, cho fatalista, przekonany o nieuchronnosci losu, wykazuje si du zaradnosci, a przy tym nie traci wiary w zbliajcy si triumf dobra i sprawiedliwosci.