Gerçee en yakn bilgilerle Tonyukuk kimdi? Unvanlar ve görevleri nelerdi? Yaztnda neler anlatmaktayd? Tarih boyunca Tonyukuk ve yazt ile ilgili hangi çalmalar yapld?
Türk adnn ilk kez geçtii Türk runik harfli metinler içerisinde, üzerinde en çok konuulmu olan kukusuz Tonyukuk yaztdr. Bizzat Tonyukuk'un zihninden ve dilinden çkan bu yazt, hem tarihî olaylara teferruatyla yer vermesi hem de Türk diline ve kültürüne yapt katklar neticesinde oldukça önemli bir konumdadr.
Tonyukuk yazt ilk bulunduu günden bugüne kadar genellikle dil aratrmaclar tarafndan incelendi. Özellikle tarih aratrmaclar, Çin kaynaklarnda verilen bilgilerden hareket ederek Tonyukuk'un kim olduu konusunda younlatlar.
te ilk kez bu kitapla, hem Çin kaynaklarndaki olaylar hem de yazttaki olaylar karlatrlm oluyor. Yazttaki her cümle ve sözcükte yer alan ifreler çözülerek hem Tonyukuk'un kimlii hem de yaztnn deeri ortaya konuyor. Çin kaynaklaryla eski Türk yaztlarnda açkça ifade edilmemi olsa da yaztta yer alan ineleyici ve buruk ifadelerle Tonyukuk'un Bilge Kaan'la yaad sorunlar gözler önüne seriliyor.
Tonyukuk tarihten günümüze, büyük iler baaran Türk büyükleri arasnda üphesiz ki en üst sralardadr. Dier yandan tarihî Türkçenin söz varlna yapt katklaryla, Türk kültürüyle ilgili salad verilerle ve belki de en önemlisi Köktürk tarihi için paha biçilemez bilgiler vermesiyle, Tonyukuk yazt ölümsüz konumdadr.
"Taa Kaznan Tarih", "Sibirya'da Türk zleri" kitaplaryla Orta Asya Türk tarihini ana kaynaklaryla günümüze tayan Erhan Aydn bu kez Tonyukuk'u ve yaztn yeniden gündeme tayor.